Nói đến hạnh phúc gia đình chúng ta thường mô tả bằng những từ thật đẹp đẽ và được thể hiện qua những giá trị đạo đức rất đáng trân trọng như tình yêu, lòng chung thuỷ, tình nghĩa vợ chồng, lòng yêu thương, hy sinh cho con cái, sự quý trọng, hiếu đễ của con cháu với cha mẹ, ông bà... Điều đó là đúng, nhưng đồng thời hạnh phúc gia đình cũng được thể hiện qua những việc làm nho nhỏ trong cách ứng xử, đối xử giữa các thành viên, qua những nét sinh hoạt cụ thể, diễn ra hàng ngày trong đời thường, như ăn uống, nghỉ ngơi, chuyện trò, vui chơi của gia đình. Vì vậy, chúng ta không thể xem nhẹ ý nghĩa của bữa cơm hàng ngày đối với việc xây dựng hạnh phúc gia đình.
Ông cha ta thường nói bữa cơm gia đình đơn sơ, đạm bạc nhưng cơm dẻo canh ngọt, mùa hè có bát canh rau cải ngọt ăn với vài miếng đậu phụ sao mà ngon thế? Mùa đông thì cơm nóng canh sốt, tuy chẳng phải là cao hương mỹ vị nhưng thật phù hợp với yêu cầu của các thành viên. Vì Sao vậy? Bởi vì bữa cơm tuy không có nhiều món ăn cầu kỳ đắt tiền, nhưng thường người nấu ăn, trước hết là người vợ, người mẹ luôn quan tâm đến sở thích của chồng con: con nhỏ thích ăn trứng rán, chồng thích vài miếng thịt luộc ăn với đĩa dưa chua, bát canh riêu cá nấu dấm chua. Mùa hè, cả nhà thích ăn đậu phụ với rau muống luộc, có bát canh đánh dấm chua, chấm với nước mắm chanh, ớt, tỏi... Thỉnh thoảng cả nhà mới có bữa ăn "cải thiện", giò chả cho trẻ con, hay nem rán, thịt quay cho người lớn... Như vậy bữa ăn gia đình trước hết là phù hợp với khẩu vị từng người, từng gia đình, tuy có chiếu cố đến số đông, nhưng không quên có thành viên không thích ăn món này, món kia, để chú ý cho họ có cái gì ăn phù hợp.
Ăn bữa cơm, mỗi người được thoả mãn nhu cầu vật chất của mình thấy vui vẻ, phấn chân, ăn ngon, ăn no, và rất thoải mái trong khi ăn, thích ăn gì thì gắp, tự do lựa chọn, không phải khách sáo. Đồng thời, qua bữa cơm lại giáo dục cho mỗi thành viên, đặc biệt là trẻ em, biết nhường nhịn, có miếng gì ngon cần chú ý để phần cho người khác, không dành lấy ăn hết. Đó là cách giáo dục cụ thể, thiết thực, đời thường, về ý thức san sẻ vui thú hay khổ đau giữa anh em trong gia đình rồi sau toả rộng ra ngoài xã hội, cộng đồng.
Bữa cơm là dịp cả gia đình đoàn tụ sau một ngày sống xa nhau, người lớn làm việc, trẻ em đi học. Hiện nay, có nhiều gia đình, buổi trưa cha mẹ ăn ở cơ quan, con lại ăn ở lớp học bán trú. Cả ngày chỉ đến buổi tối cả gia đình mới lại gặp nhau ở bữa ăn, chuyện trò hàn huyên, thông tin cho nhau về những sự kiện diễn ra trong ngày: con cái đi học điểm bài ra sao, bố mẹ ở cơ quan xí nghiệp có chuyện gì đáng lưu ý... Tất nhiên, lúc ăn nên nói để tránh quá ồn ào, nói bắn hạt cơm sang người bên cạnh... Nhưng rõ ràng bắt đầu bữa cơm là chuyện trò rộn rã và sau bữa cơm lại những câu chuyện dài hơn. Rồi sau đó con cái đi học bài, đi ngủ sớm, bố mẹ dọn dẹp nhà cửa, tắm giặt, xem ti vi mỗi người một việc. Do vậy, nếu không có những phút tụ tập cả gia đình xung quanh mâm cơm thì họ chẳng còn lúc nào gặp đủ mặt nhau để hàn huyên. Cũng vì vậy đến bữa ăn, khi thiếu một thành viên nào, mọi người đều nhắc nhở, hỏi thăm lý do vì sao chưa về ăn cơm...
Bữa cơm ăn tại gia đình khác ăn ở khách sạn, hàng quán, nơi đó sang trọng hơn, đẹp đẽ hơn, nhưng tại gia đình trong khung cảnh sống quen thuộc, gần gũi, với cách nấu ăn, món ăn quen thuộc lại tạo nên sự ấm cúng đặc biệt.
Hạnh phúc gia đình được xây dựng đơn gián như vậy đó! Nhưng để có được hạnh phúc đơn giản ấy, thì người chủ gia đình, đặc biệt người phụ nữ, cần chăm lo cho bữa ăn có ý nghĩa thật sự. Những món ăn không phải cầu kỳ, nhưng cách chọn, cách nấu cần phù hợp với sở thích các thành viên, vừa với túi tiền gia đình, vừa sạch sẽ, ngon lành (nghệ thuật nấu ăn rất có ý nghĩa ở đây, kể cả có chút tài khéo léo bày biện trông đẹp mắt, ngon miệng, không quá xô bồ, thô kệch), biết đổi món ăn cho phù hợp với thời tiết nóng, lạnh. Không chỉ chú ý đến sở thích của các thành viên mà quan tâm lưu ý đến sức khoẻ từng người, gặp lúc ốm đau, mệt mỏi, đau bụng, tiêu hoá không tốt... để mỗi thành viên ngồi vào mâm cơm thấy có thể ăn một chút gì đó dù ốm đau (cháo, mì cho người ốm...) khiến họ rất cảm kích trước sự chăm nom, săn sóc của gia đình, đặc biệt của người vợ, người mẹ.
Tổ chức tốt bữa ăn thường ngày trong gia đình không chỉ là cung cấp năng lượng vật chất cần thiết cho sự sinh tồn của các thành viên, bồi dưỡng sức khoẻ cho họ mà còn chứa đựng những giá trị tinh thần tâm lý, tình cảm sâu sắc. Đó là sự quan tâm đến tâm trạng vui buồn của mỗi cá nhân, là vun đắp những mối quan hệ tình cảm ấm áp giữa các thành viên. Đó cũng chính là hạnh phúc gia đình đơn sơ, mộc mạc những lại đáng quý biết bao!
Lắng nghe là cả một nghệ thuật. Đó không chỉ đơn thuần là nghe qua. Nó đòi hỏi người nghe phải biết chủ động trong buổi nói chuyện cũng như biết cách kết hợp một số kĩ năng và kĩ thuật nhất định. Dưới đây là một vài mẹo vặt và những phương pháp bạn có thể áp dụng để trở thành một người biết lắng nghe thực sự, một người mà người khác luôn muốn trò chuyện.
- Lắng nghe một cách chủ động: Nên nhớ rằng bạn đang lắng nghe. Hãy hướng sự chú ý vào người nói và làm cho họ thấy rằng dường như lúc này chỉ có một điều khiến bạn quan tâm: những gì họ đang nói.
- Tập trung: Bày tỏ sự tôn trọng với người nói là việc làm cần thiết. Xem xét những ý kiến của họ thật kĩ lưỡng. Không nên đánh giá thấp hay tỏ ra coi thường những gì bạn đang nghe, vẻ mặt cũng không được lộ sự thiếu tôn trọng. Dĩ nhiên bạn không nhất thiết phải đồng ý với mọi việc họ nói, nhưng hãy đợi cho đến khi họ trình bày hết quan điểm của mình.
- Đặt câu hỏi: Bạn sẽ có thắc mắc về những gì đã nghe. Và khi gặp thời điểm thích hợp, hãy đưa ra những câu hỏi để xác nhận lại thông tin, cũng là một cách để bạn bày tỏ sự quan tâm. Không nên lèo lái đề tài câu chuyện theo ý mình. Khi người nói bỗng dưng đề cập đến vấn đề nào đó khiến bạn đặc biệt quan tâm, bạn sẽ rất dễ bị lôi cuốn vào, rồi sẽ cắt ngang người nói để thao thao bất tuyệt với chủ đề đó. Và thường dẫn đến kết quả là làm cho người nói chuyển đề tài sang câu chuyện của bạn. Những người biết lắng nghe luôn để người kia làm chủ tình hình. Cách tốt nhất là ghi nhớ câu hỏi đó và sau khi người nói đã nói hết những điều họ muốn thì bạn hãy đặt câu hỏi. Trong lúc lắng nghe, bạn cũng không nên suy nghĩ xem đến phiên mình bạn sẽ nói gì. Vì nếu như vậy thì bạn sẽ không tập trung vào những gì người kia đang nói.
- Hưởng ứng người nói: Đôi lúc khi bạn muốn khuyến khích người nói tiếp tục, hãy tỏ ra rằng bạn vẫn đang rất chú tâm tới câu chuyện của họ chỉ bằng cách nói: "Vậy ý của bạn là..." hay "Để xem tôi có hiểu đúng ý bạn không..." Và lặp lại những gì bạn nghĩ là mình đã nghe. Đây cũng là một cách hướng người nói sang chủ đề mới mà ngay chính họ cũng không định nói đến.
- Sử dụng ngôn ngữ cơ thể: Hãy cởi mở với người nói. Mặt đối mặt và nhìn họ. Đừng để vật gì tạo ra khoảng cách giữa bạn và người nói. Nếu có thể, hãy bước ra khỏi bàn và ngồi bên cạnh họ. Cũng không nên khoanh tay trước ngực, hướng ra xa người nói, quay mặt đi chỗ khác, nhìn vào những thứ xung quanh trong phòng, hoặc liếc nhìn màn hình máy tính hay đọc sách báo. Hãy thực sự chú tâm vào người nói.
- Diễn giải nội dung bạn muốn trình bày: Thường thì khi bạn không nắm vững một vấn đề, bạn sẽ chỉ chú tâm vào nói, nói và nói, thay vì phải diễn giải. Giải thích một cách chính xác có thể làm cho cả người nói và người nghe đều hiểu rõ vấn đề. Thật không dễ dàng khi phải suy đoán ý nghĩa ẩn sau những từ ngữ, lúc này diễn giải là rất cần thiết. Kỹ thuật này có thể giúp mọi người mở rộng cuộc nói chuyện, có thể khám phá những gì mà bạn thực sự muốn diễn đạt.
- Im lặng: Im lặng làm cho người ta cảm thấy không thoải mái. Nó tạo một không khí nặng trĩu suy nghĩ và đôi khi là nỗi đau. Một người biết lắng nghe phải thật sự thoải mái khi ở trong môi trường đó. Thỉnh thoảng, chờ đợi vài phút trong im lặng sẽ giúp người nói có thể khai thác hết những cảm xúc thầm kín trong lòng. Làm chủ được sự im lặng, điều đó có nghĩa là bạn đã thành công.
Thực hiện được những yêu cầu trên, có thể nói rằng bạn là một người biết lắng nghe thực sự. Tuy nhiên, cuộc sống không phải lúc nào cũng chỉ toàn màu hồng. Có đôi lúc, bản thân chúng ta gặp thất bại trong việc lắng nghe, một việc tưởng chừng như đơn giản nhưng lại vô cùng phức tạp. Vậy, nguyên nhân nào khiến đại đa số chúng ta đều từng gặp khó khăn trong khả năng tiếp thu ý kiến, nhận xét của người khác?
- Thái độ lắng nghe chưa tốt: Điếc hơn người điếc là người không muốn nghe. Ta thường hay ngộ nhận là ta biết rồi nên không muốn nghe hoặc chỉ nghe một phần, nhưng đến khi cần nhắc lại thì ta lại không nhớ. Tệ hại hơn nữa là ta chỉ nghe xem đối tác có gì sai, xấu để phản ứng lại.
- Không chuẩn bị: Để nói một điều gì ta chuẩn bị rất kỹ tất cả các phương án. vậy mà trong giao tiếp ta chưa bao giờ chuẩn bị lắng nghe cả. Không chuẩn bị là chuẩn bị cho thất bại. Đó chính là nguyên nhân làm ta nghe kém hiệu quả.
Song Con ST
Chuyện thứ nhất
Có rất nhiều quân nhân can trường trong thế chiến thứ Hai, một trong những anh hùng đó là Trung Tá phi công Hải Quân Butch O’Hare. Trung tá O’Hare là phi công khu trục tùng sự trên hàng không mẫu hạm Lexington trong vùng biển khu vực Nam Thái Bình Dương.
Một hôm toàn thể phi đoàn của ông được giao phó thi hành một phi vụ quan trọng. Sau khi cất cánh và gia nhập đội hình bay, liếc nhìn bảng phi cụ, ông nhận ra có chuyện không ổn, hoặc là đồng hồ báo xăng bị hư hoặc là ai đó không bơm đẩy xăng cho ông. Với tình trạng này, ông không đủ xăng để hoàn thành nhiệm vụ và trở về tầu được. Trung tá O’Hare báo với Phi ĐoànTrưởng và được lệnh phải quay về. Ông miễn cưỡng rời khỏi đội hình của phi đoàn và quay trở lại hàng không mẫu hạm.
Trên đường về tầu, bỗng nhiên, trung tá O’Hare thấy một cảnh tượng làm ông dựng tóc gáy: dưới thấp xa xa trước mặt ông là nguyên một phi đoàn oanh tạc cơ của Nhật đang trên đường tìến về hải đội Hoa kỳ. Phi đoàn khu trục của Hoa Kỳ đã bay đi thi hành nhìệm vụ và hải đội không còn ai bảo vệ cả. Dù có gọi, phi đoàn khu trục cũng không thể trở về kịp để cứu và cũng không còn thời gian để báo với hải đội những nguy hiểm sắp đến. Việc duy nhất còn có thể làm là bằng bất cứ giá nào cũng phải xua đuổi phá tan và chuyển hướng đội oanh tạc cơ Nhật.
Không còn nghĩ đến an nguy cho mình, trung tá O’Hare lao thẳng vào đội hình đoàn oanh tạc cơ Nhật, với bốn nòng súng 50 ly gắn trên cánh đỏ rực, ông tấn công tới tấp bắn hết chiếc này đến chiếc khác. Đến khi hết đạn, ông vẫn tiếp tục tấn công, liều lĩnh đâm thẳng vào các phi cơ Nhật, cố gắng cắt đuôi chiếc này, hay cắt cánh chiếc kia mong cho họ không điều khiển và bay được. Trong đáy cùng tuyệt vọng, ông làm bất cứ gì có thể làm để các oanh tạc cơ Nhật không đến được hải đội Hoa kỳ.
Cuối cùng, đoàn phi cơ Nhật bối rối và chuyển hướng. Thở ra nhẹ nhõm, trung tá O’hare lê lết chiếc máy bay tả tơi của mình về lại hàng không mẫu hạm. Ông báo lại sự việc, chiếc máy quay phim gắn trên phi cơ là bằng chứng hùng hồn nhất. Nỗ lực trong tuyệt vọng để bảo vệ hải đội Hoa kỳ, ông đã hạ 5 chiếc oanh tạc cơ Nhật.
Đó là ngày 20 tháng 2 năm 1942. Trung tá O’Hare là phi công Hải Quân đầu tiên trong quân chủng được trao tặng Huân Chương Danh dự của Quốc Hội Liên Bang Hoa kỳ.
Năm 1943, trung tá O’Hare tử trận trong một cuộc không chiến lúc ông 29 tuổi. Để không ai có thể quên được người anh hùng này, phi trường của thành phố Chicago, quê hương ông, đã được đặt tên là phi trường O’Hare. Dịp nào đó nếu dừng chân tại phi trường O’Hare, xin hãy đi thăm khu kỷ niệm O’Hare, nhìn tận mắt Huân Chương Danh Dự đã gắn lên ngực áo của ông. Khu lưu niệm này nằm giữa Terminal 1 và Terminal 2.
Chuyện thứ hai
Hơn mười lăm năm trước đó, tại thành phố Chicago có một người mang biệt danh là Easy Eddie. Trong thời gian này, Trùm tội ác Al Capone hầu như làm chủ thành phố. Capone nổi tiếng không do các hành động anh hùng mà vì các việc làm bóc lột, tàn nhẫn và hung ác. Thành phố Chicago, qua Capone, tràn ngập những nơi bán rượu lậu, các động mãi dâm và các vụ giết người không gớm tay.
Easy Eddie là luật sư của Al Capone. Chắc chắn Eddie rất giỏi. Việc rành rẽ và biết lợi dụng các kẽ hở pháp luật của Eddie đã giúp Capone nhởn nhơ ngoài vòng tù tội. Để tỏ lòng biết ơn, Capone trả công Eddie rất hậu. Không chỉ về tiền bạc mà còn chu cấp về tài sản nữa. Chẳng hạn như gia đình Eddie sống trong một lâu đài lớn, kín cổng cao tường và thừa mứa các tiện nghi của lúc đó với kẻ hầu người hạ ngay trong nhà. Lâu đài này lớn đến độ chiếm nguyên một đoạn đường của thành phố Chicago Dĩ nhiên với cuộc sống giầu có quyền thế của kẻ đương thời, làm sao Eddie có thể nhận và hiểu được những khốn cùng của xã hội chung quanh.
Như mọi người, Eddie có một yếu điểm. Có một con trai và Eddie thương con vô cùng. Cậu bé có đủ thứ ở trên cõi đời, toàn những loại thượng hảo hạng: quần áo, xe cộ ngay cả trường học nồi tiếng vì giá cả tiền bạc không thành vấn đề, không gì có thể ngăn cản được. Mặc dù liên hệ chặt chẽ và chìm ngập trong tội ác, Eddie cũng đã có những cố gắng dậy con thế nào là phải và trái.
Vâng, Eddie đã cố dậy cậu con trai vượt lên từ cuộc sống nhớp nhúa của chính mình, ước mong con sẽ là người tốt.. Cho dù giầu có và quyền thế xiết bao nhưng vẫn có hai thứ Eddie không thể cho con được, hai thứ mà chính Eddie đã chót bán cho Capone: làm gương và để lại cho con niềm danh dự.
Qua nhiều đêm trằn trọc thao thức, Eddie quyết định việc để lại danh dự cho con cần thiết, quan trọng và có ý nghĩa hơn là cho con cuộc sống giầu có với những đồng tiền từ máu và nước mắt của người khác. Phải thay đổi hoàn toàn những việc làm lầm lỡ trước kia, phải báo với chính quyền những sự thật vế Al Capone. Eddie cố gắng rửa sạch những nhơ nhớp trên cái tên của mình, ngõ hầu cho con biết thế nào là trung thực và ngay thẳng.
Để hoàn tất mọi chuyện, Eddie phải ra trước toà làm nhân chứng chống lại ông Trùm, biết rằng giá phải trả sẽ không nhỏ. Hơn tất cả mọi chuyện trên đời, Eddie muốn phục hồi tên tuổi mình, hy vọng sẽ để lại cho con tấm gưong và niềm danh dự.
Eddie ra trước toà làm nhân chứng, Trùm Al Capone vào tù. Vài tháng sau, Eddie gục ngã trong cơn mưa đạn trên một con đường lẻ loi ở Chicago. Eddie đã để lại cho con trai một món quà lớn nhất trên thế gian này, mua bằng giá cao nhất là sinh mạng của chính mình.
Hai câu chuyện này có liên hệ gì với nhau? Trung tá phi công Hải Quân Butch O’Hare là con trai của Easy Eddie. Ước mong bạn cũng ngậm ngùi và cảm động như tôi khi đọc những dòng này.
Mai Trang sưu tầm
Giáng Sinh là mùa để tặng nhau những món quà nhằm bày tỏ tình yêu cho nhau. Điều này không có nghĩa những món quà là sự biểu hiện duy nhất tình yêu của bạn. Không có món quà nào đắt giá hơn hay giá trị hơn một điều gì đó đến trực tiếp từ trái tim. Truyền thống quà tặng trong ngày Giáng Sinh bắt nguồn từ những cử chỉ tôn kính của ba nhà thông thái, những người đã dâng những món quà quý giá cho Chúa Hài Đồng Giêsu để chào đón Người đến thế gian này.
Kể từ đó, người ta đã làm những món quà cho ngày Giáng Sinh. Nhưng người ta phải ghi nhớ điều này, như truyền thuyết Hoa hồng Giáng Sinh đã cho bạn thấy, “của cho không trọng bằng cách cho”. Có lẽ truyền thuyết này ra đời với mục đích dạy chúng ta điều này: món quà của bạn chẳng có nghĩa lý gì nếu không được thể hiện bằng cả con tim và linh hồn, cho dù món quà đó trong hoài nghi chỉ là một đóa hoa. Đó là do truyền thuyết Hoa hồng Giáng Sinh, loài hoa chỉ nở trong giá lạnh mùa đông, đã trở thành một phần quan trọng của nghi thức kỷ niệm mùa Giáng Sinh.
Truyền thuyết
Vào một đêm tháng Mười Hai lạnh giá, mọi người đều đến để chiêm ngắm Đấng Cứu Thế ra đời và mang đến dâng Người đủ mọi thứ quà và hiện vật. Ba nhà thông thái đến với những món quà nào là mộc dược, nhũ hương và vàng ròng giá trị để dâng lên Chúa Hài Đồng Giêsu. Vào lúc ấy, một cô bé chăn cừu, Medelon, nhìn thấy ba nhà thông thái đi ngang qua, đến cửa chuồng bò, chiêm ngắm Hài Nhi. Tuy nhiên, vì nghèo quá và chẳng có lấy một thứ gì để tặng Hài Nhi, cô bé cảm thấy buồn tủi và âm thầm tuôn trào nước mắt khi thấy những món quà tuyệt vời mà ba nhà thông thái dâng tặng Hài Nhi. Trước đó, cô bé đã tìm kiếm, nhưng vô ích, vì trong khắp vùng quê này không một bông hoa nào được tìm thấy vào mùa đông băng giá.
Một thiên thần đứng bên ngoài cửa, chăm chú nhìn cô bé và biết cô bé chẳng tìm kiếm được gì. Nhìn cô bé và động lòng trắc ẩn khi nhìn thấy cô bé ủ rủ buồn phiền, thiên thần đã quyết định giúp cô bé một phép mầu nho nhỏ. Thiên thần nhẹ nhàng gạt tuyết dưới bàn chân mình, nơi những giọt nước mắt của cô bé tuôn rơi, và ở đó đã mọc lên một khóm hồng xinh đẹp giữa mùa đông tuyết trắng với những cánh màu hồng. Rồi thiên thần ngọt ngào thì thầm bên tai cô bé rằng những đoá hồng này còn giá trị hơn nhiều so với mộc dược, nhũ hương và bạc vàng châu báu. Vì chúng tinh khiết và được tạo nên bởi tình yêu. Cô bé bất chợt vui lên khi nghe được những lời này và hái những đoá hoa dâng lên Chúa Hài Đồng, Đấng đang nhìn món quà được tạo nên bởi những giọt nước mắt của tình yêu, Ngài mỉm cười với cô bé với lòng biết ơn và thoả nguyện.
Hoa hồng Giáng Sinh tượng trưng cho hy vọng, yêu thương và tất cả những gì là tuyệt vời nhất vào mùa này.
Kể từ đó, người ta đã làm những món quà cho ngày Giáng Sinh. Nhưng người ta phải ghi nhớ điều này, như truyền thuyết Hoa hồng Giáng Sinh đã cho bạn thấy, “của cho không trọng bằng cách cho”. Có lẽ truyền thuyết này ra đời với mục đích dạy chúng ta điều này: món quà của bạn chẳng có nghĩa lý gì nếu không được thể hiện bằng cả con tim và linh hồn, cho dù món quà đó trong hoài nghi chỉ là một đóa hoa. Đó là do truyền thuyết Hoa hồng Giáng Sinh, loài hoa chỉ nở trong giá lạnh mùa đông, đã trở thành một phần quan trọng của nghi thức kỷ niệm mùa Giáng Sinh.
Truyền thuyết
Vào một đêm tháng Mười Hai lạnh giá, mọi người đều đến để chiêm ngắm Đấng Cứu Thế ra đời và mang đến dâng Người đủ mọi thứ quà và hiện vật. Ba nhà thông thái đến với những món quà nào là mộc dược, nhũ hương và vàng ròng giá trị để dâng lên Chúa Hài Đồng Giêsu. Vào lúc ấy, một cô bé chăn cừu, Medelon, nhìn thấy ba nhà thông thái đi ngang qua, đến cửa chuồng bò, chiêm ngắm Hài Nhi. Tuy nhiên, vì nghèo quá và chẳng có lấy một thứ gì để tặng Hài Nhi, cô bé cảm thấy buồn tủi và âm thầm tuôn trào nước mắt khi thấy những món quà tuyệt vời mà ba nhà thông thái dâng tặng Hài Nhi. Trước đó, cô bé đã tìm kiếm, nhưng vô ích, vì trong khắp vùng quê này không một bông hoa nào được tìm thấy vào mùa đông băng giá.
Một thiên thần đứng bên ngoài cửa, chăm chú nhìn cô bé và biết cô bé chẳng tìm kiếm được gì. Nhìn cô bé và động lòng trắc ẩn khi nhìn thấy cô bé ủ rủ buồn phiền, thiên thần đã quyết định giúp cô bé một phép mầu nho nhỏ. Thiên thần nhẹ nhàng gạt tuyết dưới bàn chân mình, nơi những giọt nước mắt của cô bé tuôn rơi, và ở đó đã mọc lên một khóm hồng xinh đẹp giữa mùa đông tuyết trắng với những cánh màu hồng. Rồi thiên thần ngọt ngào thì thầm bên tai cô bé rằng những đoá hồng này còn giá trị hơn nhiều so với mộc dược, nhũ hương và bạc vàng châu báu. Vì chúng tinh khiết và được tạo nên bởi tình yêu. Cô bé bất chợt vui lên khi nghe được những lời này và hái những đoá hoa dâng lên Chúa Hài Đồng, Đấng đang nhìn món quà được tạo nên bởi những giọt nước mắt của tình yêu, Ngài mỉm cười với cô bé với lòng biết ơn và thoả nguyện.
Hoa hồng Giáng Sinh tượng trưng cho hy vọng, yêu thương và tất cả những gì là tuyệt vời nhất vào mùa này.
(“The Christmas Rose” – Lizzie Deas)
Jos. Tú Nạc, NMS
EMTY (academictips.org, 26-9-2012, bởi Đại uý J. David Atwater, Tuyên uý Hải quân Hoa Kỳ) - Khi còn là một cậu bé thì người chú cứ gọi cậu là “Sparky”, đặt theo tên con ngựa Spark Plug trong truyện tranh. Việc học hành là điều không thể đối với Sparky. Cậu trượt mọi môn trong chương trình lớp 8. Cậu thất bại môn vật lý ở trung học, với số điểm là 0. Cậu cũng thất bại ở lớp học Latinh, đại số và tiếng Anh. Và thành tích của cậu ở môn thể thao cũng không khá hơn tí nào. Mặc dù cậu đã cố gắng để được lọt vào đội golf của trường, nhưng cậu bị loại nhanh chóng trong trận đấu quan trọng duy nhất của mùa giải. Nhưng còn một trận đấu an ủi, cậu cũng thua luôn trận đó.
Suốt thời tuổi trẻ của mình, Sparky rất vụng về xã giao. Không phải là những học sinh khác không thích cậu, chỉ là không ai thực sự quan tâm nhiều như thế. Thực tế, Sparky rất ngạc nhiên nếu có người bạn cùng lớp nói lời chào với cậu ngoài giờ học. Không có cách nào để biết được cậu thực hiện những cuộc hẹn hò ra sao. Cậu chưa từng ngỏ lời hẹn với một cô gái cùng trường. Cậu đã quá sợ bị từ chối... hoặc có thể bị cười nhạo. Sparky là kẻ thua cuộc. Bản thân cậu, bạn cùng lớp của cậu... tất cả mọi người đều biết điều đó. Vì vậy, cậu đã học để sống với nó. Cậu quyết tâm rằng nếu mọi sự có thể lý giải, thì chúng sẽ được lý giải. Bằng không, cậu sẽ tự bằng lòng với những gì dường như là sự tầm thường không thể tránh khỏi của mình.
Tuy nhiên, một điều quan trọng đối với Sparky là vẽ. Cậu tự hào về tác phẩm nghệ thuật của mình. Không ai đánh giá cao về nó. Nhưng điều đó dường như không quan trọng đối với cậu. Trong năm cuối bậc trung học, cậu đã gửi một số tranh biếm hoạ để đăng trong cuốn niên giám nhà trường. Ban biên tập bác bỏ khái niệm của cậu. Dù bị muối mặt, Sparky vẫn tự thuyết phục về khả năng của mình. Cậu thậm chí còn quyết định trở thành một nghệ sĩ.
Vì vậy, sau khi hoàn tất trung học, Sparky đã viết thư đến Văn phòng Trung tâm Giải trí Walt Disney. Họ yêu cầu cậu gửi các mẫu tác phẩm nghệ thuật của cậu. Mặc dù chuẩn bị cẩn thận, nhưng chúng cũng bị từ chối. Thêm một lần nữa xác nhận rằng cậu là một kẻ thua cuộc.
Nhưng Sparky vẫn không bỏ cuộc. Thay vào đó, cậu đã quyết định kể lại câu chuyện về cuộc sống riêng của mình qua tranh biếm hoạ. Nhân vật chính là một cậu bé tượng trưng cho kẻ liên tục thua cuộc và là kẻ thường xuyên thất bại. Bạn biết nhân vật này mà. Vì nhân vật biếm hoạ của Sparky đã trở thành một trong những loại hiện tượng văn hoá. Người ta dễ dàng nhận ra “kẻ thất bại đáng yêu” này. Nhân vật này nhắc nhở mọi người về những khoảnh khắc đau đớn và xấu hổ trong quá khứ của mình, về nỗi đau của họ và tính nhân bản được chia sẻ của họ. Nhân vật này nhanh chóng trở thành nổi tiếng trên toàn thế giới: “Charlie Brown”. Và Sparky, cậu bé tuy có nhiều thất bại nhưng chưa bao giờ bỏ cuộc, người mà việc làm của cậu đã bị từ chối từ lần này đến lần khác,... trở thành người vẽ tranh biếm hoạ rất thành công - Charles Schultz. Loạt tranh biếm hoạ của cậu, có tựa là “Đậu phộng”, tiếp tục truyền cảm hứng để cho ra đời những cuốn sách, áo thun và những món quà Giáng Sinh đặc biệt. Chúng nhắc nhở chúng ta rằng, như có người từng nhận xét, cuộc sống bằng cách nào đó sẽ tìm đến với tất cả chúng ta, kể cả những kẻ thua cuộc.
Câu chuyện về Sparky nhắc nhở chúng ta về một nguyên tắc rất quan trọng trong cuộc sống. Tất cả chúng ta dù phải đối mặt với khó khăn và chán nản lúc này hay khi khác, chúng ta cũng có một cách lựa chọn để xử lý nó. Nếu chúng ta kiên trì, nếu chúng ta vững tin, nếu chúng ta tiếp tục phát triển những tài năng độc đáo mà Thiên Chúa ban cho chúng ta, thì nào ai biết được điều gì có thể xảy ra! Chúng ta có thể kết thúc với một cái nhìn sâu sắc và khả năng truyền cảm hứng chỉ đến khi nào gặp khó khăn. Cuối cùng, không có “kẻ thua cuộc” đối với Thiên Chúa. Vì một số người chiến thắng cần nhiều thời gian hơn để bộc lộ!
***
Về tranh biếm hoạ của Charles Schulz
“Đậu phộng” (Peanuts) là loạt tranh biếm hoạ đăng trên các nhật báo và báo Chủ Nhật của Hoa Kỳ, do Charles M. Schulz viết và minh hoạ, kéo dài suốt từ ngày 2-10-1950 đến 13-2-2000, sau đó tiếp tục được đăng lại.
Tranh biếm hoạ Peanuts
Mục tranh vui này rất nổi tiếng và có ảnh hưởng trong lịch sử truyện tranh, với 17.897 mẩu chuyện đã xuất bản, làm nó “trở thành câu truyện dài nhất do một người kể”, theo Robert Thompson của Đại học Syracuse. Lúc cao điểm, mục “Đậu phộng” được đăng trên hơn 2.600 tờ báo, với số lượng độc giả hơn 355 triệu người trong 75 quốc gia và được dịch ra 21 ngôn ngữ.
Mai Trang
Chúa Giêsu lần lượt trả lời cách rõ ràng hai vấn nạn mà những người Sađốc đã nêu lên. Dĩ nhiên, Ngài là Đấng từ trời xuống, chắc chắn câu trả lời của Ngài là chính xác và đáng tin nhất.
Phải có một thế giới mai sau, một thế giới công lý và yêu thương
Thế giới đang ngày một đối mặt với thiên tai dồn dập. Hết động đất, sóng thần, lại đến bão lũ cuồng phong. Ngày xưa không có siêu động đất, siêu sóng thần, cũng chẳng có siêu bão như ngày nay. Ngày nay thứ gì cũng có thêm chữ “siêu” đàng trước cả: siêu vi, siêu phẩm, siêu phẳng, siêu mỏng, siêu nhân, siêu sao, siêu mẫu, siêu giàu, siêu nghèo,… Dường như bão lụt thiên tai cũng ăn theo chữ “siêu”, đủ thứ “siêu tai”: siêu thiên tai, siêu nhân tai. Trước kia ở Việt Nam bão thường được dự báo cấp 12 là hết cỡ, nay thang số 16, 17 vẫn chưa đủ để đo lường cấp độ của các cơn siêu bão, chẳng hạn như siêu bão Haiyan.
Sau khi tàn phá đảo quốc Philippines, khiến ít nhất 4 người chết, hàng trăm ngàn người mất nhà cửa, hàng triệu người phải sơ tán, 90% cơ sở hạ tầng ở những nơi mà nó đi qua bị phá huỷ, siêu bão Haiyan giờ đang trực chỉ Miền Trung Việt Nam. Người dân Miền Trung đang phải gồng mình khắc phục hậu quả của các cơn bão số 10 và 11, nay lại phải đối mặt với siêu bão Haiyan. Sau siêu bão sẽ còn lũ lụt tồi tệ nữa. Thiên tai chồng thiên tai, khiến cho người dân miền Trung dường như không ngước mặt lên nổi.
Người ta có thể nói không sai rằng ngày nay không còn nơi nào trên trái đất là an toàn, an ninh tuyệt đối. Sài Gòn từng một thời được mệnh danh là “hòn ngọc” Viễn Đông, nay không còn là hòn ngọc nữa, mà là “hòn than”, theo nghĩa là nơi mà người ta phải “than trời”. Than trời vì ô nhiễm môi trường sống tràn lan; than trời vì nạn trộm cướp hoành hành; than trời vì thực phẩm, đồ ăn thức uống mất an toàn nghiêm trọng vì bị nhiễm đủ thứ hoá chất độc hại; nhất là than trời vì mỗi lúc triều cường hay mưa lớn (hoặc cả hai kết hợp) thì đường phố thành sông, nước ngập lênh láng, mùi xú uế nồng nặc… Đời sống dân tình vì thế mà ngày một điêu linh.
Tuy nhiên, với cái nhìn lạc quan, thì những thực tại thương đau do thiên tai hay nhân tai đó cũng cho người ta thấy rằng trái đất này, thế giới này là giới hạn, là bất toàn, và rằng đời sống con người nơi trần gian này cũng chỉ là tạm bợ, vô thường và chóng qua. Chắc hẳn phải có một đời sống khác, một thế giới khác không còn đau khổ và chết chóc, một thế giới mà con người sẽ trở nên “như các thần tiên”. Đó là Niết Bàn theo quan niệm của Phật giáo, hay Thiên Đàng của Do Thái giáo, Hồi giáo, và Kitô giáo.
Dĩ nhiên, vấn đề có hay không một thế giới mai sau và cuộc sống trong thế giới mai sau ấy như thế nào, vẫn còn là vấn đề gây nhiều tranh cãi đối với nhiều người, nhất là với người xưa. Như ta biết, vào thời Chúa Giêsu, một nhóm có tên gọi là Sađốc chủ trương không tin có sự sống lại và họ cũng không tin các Thiên thần. Bởi đó, họ đến gặp Chúa Giêsu để hỏi thử và đồng thời cũng tìm cách để chế diễu Ngài. Qua câu chuyện tưởng tượng về “người đàn bà có bảy đời chồng”, họ đặt ra cho Chúa Giêsu hai vấn nạn: có sự sống lại hay không, và nếu có sự sống lại thì sự sống đó như thế nào?
Chúa Giêsu lần lượt trả lời cách rõ ràng hai vấn nạn mà những người Sađốc đã nêu lên. Dĩ nhiên, Ngài là Đấng từ trời xuống, chắc chắn câu trả lời của Ngài là chính xác và đáng tin nhất.
- “Thiên Chúa là Chúa của kẻ sống”: Qua lời khẳng định này, Chúa Giêsu cho họ biết rằng có đời sau, có sự sống lại và có các Thiên thần. Ngài dựa vào Ngũ Kinh vốn là 5 cuốn sách đầu của Kinh Thánh mà nhóm Sađốc nhìn nhận để khẳng định với họ về sự sống lại. Hơn nữa, chính việc Chúa Giêsu sống lại từ cõi chết là câu trả lời thuyết phục hơn cả đối với họ.
- “Họ sẽ nên giống như các Thiên thần”: Nghĩa là không còn sống đời sống hôn nhân, không còn việc cưới vợ gả chồng. Vì một khi đã sống lại thì không bao giờ chết nữa, và vì thế mà việc duy trì nòi giống là không còn cần thiết nữa. Họ sẽ nên “như các Thiên thần”, câu này mang 2 ý nghĩa: một là thân xác hoàn toàn được biến đổi, như thân xác phục sinh của Đức Kitô; hai là không còn sống cuộc sống đời này mà chỉ còn việc phụng thờ Thiên Chúa và sống với Ngài mà thôi.
Có em thiếu nhi hỏi: “Thưa cha, khi sống lại thì được lên trời. Vậy thì ở trên trời có đá banh, có câu cá, có trò chơi điện tử, có nhảy dây… không cha? Vì con rất thích những thứ đó. Nếu không có thì buồn lắm. Chắc con không lên đâu. Hehe!”
Tôi trả lời với em: “Trên trời sẽ có những trò chơi khác vui hơn con ạ. Mai mốt lên đó, con sẽ biết.”
Thực sự khi được sống với Chúa là hạnh phúc tròn đầy rồi. Các em học sinh không còn phải lo lắng học bài làm bài, không còn phải sợ thi rớt hay ở lại lớp; tất cả mọi người không còn phải sợ bệnh tật, đau khổ, không còn phải đối mặt với tội lỗi, nhất là không bao giờ phải chết nữa. Mà chỉ có niềm vui và hạnh phúc trong Chúa mà thôi. Dĩ nhiên niềm vui và hạnh phúc trong Chúa thì hơn gấp trăm gấp ngàn lần niềm vui và hạnh phúc ở trần gian này. Nếu không thì Chúa đã không tha thiết mời gọi chúng ta cố gắng hy sinh để đạt được.
Ông bà ta thường nói: “Con vua thì được làm vua; con sãi ở chùa thì quét lá đa!” Những ai tin vào Thiên Chúa sẽ được “Người ban cho họ quyền làm con Thiên Chúa”, mà Thiên Chúa là “Thiên Chúa của kẻ sống” thì con cái của Thiên Chúa, là kẻ tin và sống trong Người thì làm sao bị diệt vong được.
Trong tháng các đẳng linh hồn, Giáo Hội mời gọi ta dâng các việc lành phúc đức và cầu nguyện cho những người đã khuất. Khi dâng các việc lành phúc đức và cầu nguyện cho những người đã khuất là chúng ta đang tuyên xưng niềm tin của mình vào sự sống lại và sự sống đời đời, sự sống mà chính Đức Kitô đã khai mở cho chúng ta, vì “Ngài là hoa quả đầu mùa của những kẻ yên giấc”.
Nếu không tin vào sự sống mai sau thì chẳng ai cầu nguyện cho các linh hồn làm gì và cũng chẳng có lễ cầu hồn, như người Công giáo chúng ta vẫn thường dâng. Nếu không tin vào sự phán xét cá nhân và sự thưởng phạt ngay sau khi chết, thì mọi lời cầu nguyện và nghĩa cử ta làm cho người chết đều trở nên vô nghĩa. Bởi thế bên Giáo hội Tin Lành không có chuyện cầu hồn hay xin lễ cho các đẳng, bởi vì họ không tin vào sự phán xét cá nhân và sự thưởng phạt ngay sau khi chết. Còn chúng ta khi dâng các việc lành phúc đức và cầu nguyện cho những người đã khuất là chúng ta gián tiếp tuyên xưng niềm tin vào sự sống, sự thưởng phạt ngay sau khi chết và sự sống đời đời.
Bà mẹ và bảy người con trong Bài đọc I là những người tin có sự sống đời sau, và họ đã làm chứng cho niềm tin ấy bằng cách dám hy sinh mạng sống đời này. Còn chúng ta, chúng ta tuyên xưng có sự sống đời sau, thì chúng ta cũng phải làm chứng cho người khác thấy là chúng ta thực sự tin như thế. Có như vậy họ mới có thể tin theo chúng ta.
Nhưng thế nào là chứng tỏ mình thực sự tin vào cuộc sống đời sau? Thưa là trong khi còn sống, chúng ta không chỉ tìm kiếm những giá trị vật chất để bảo đảm cho đời này, mà còn tìm kiếm cách hăng say hơn những giá trị tinh thần và đạo đức để bảo đảm cho cuộc sống đời sau. Đó là hết lòng kính mến Chúa qua việc học hỏi Lời Chúa, siêng năng tham dự Thánh lễ và lãnh nhận các Bí tích. Đó còn là hết lòng sống công bằng, bác ái yêu thương mọi người, và nỗ lực xa lánh mọi tội lỗi làm mất lòng Chúa.
Hãy tạ ơn Chúa vì Ngài đã mạc khải cho ta biết về thế giới mai sau qua Đức Giêsu Kitô. Xin Chúa cho ta biết sống xứng đáng là con cái của Chúa trong cuộc sống hôm nay, để mai ngày ta cũng được sống lại và hưởng niềm vui vĩnh cửu trong tình yêu của Chúa. Amen.
Sau khi tàn phá đảo quốc Philippines, khiến ít nhất 4 người chết, hàng trăm ngàn người mất nhà cửa, hàng triệu người phải sơ tán, 90% cơ sở hạ tầng ở những nơi mà nó đi qua bị phá huỷ, siêu bão Haiyan giờ đang trực chỉ Miền Trung Việt Nam. Người dân Miền Trung đang phải gồng mình khắc phục hậu quả của các cơn bão số 10 và 11, nay lại phải đối mặt với siêu bão Haiyan. Sau siêu bão sẽ còn lũ lụt tồi tệ nữa. Thiên tai chồng thiên tai, khiến cho người dân miền Trung dường như không ngước mặt lên nổi.
Người ta có thể nói không sai rằng ngày nay không còn nơi nào trên trái đất là an toàn, an ninh tuyệt đối. Sài Gòn từng một thời được mệnh danh là “hòn ngọc” Viễn Đông, nay không còn là hòn ngọc nữa, mà là “hòn than”, theo nghĩa là nơi mà người ta phải “than trời”. Than trời vì ô nhiễm môi trường sống tràn lan; than trời vì nạn trộm cướp hoành hành; than trời vì thực phẩm, đồ ăn thức uống mất an toàn nghiêm trọng vì bị nhiễm đủ thứ hoá chất độc hại; nhất là than trời vì mỗi lúc triều cường hay mưa lớn (hoặc cả hai kết hợp) thì đường phố thành sông, nước ngập lênh láng, mùi xú uế nồng nặc… Đời sống dân tình vì thế mà ngày một điêu linh.
Tuy nhiên, với cái nhìn lạc quan, thì những thực tại thương đau do thiên tai hay nhân tai đó cũng cho người ta thấy rằng trái đất này, thế giới này là giới hạn, là bất toàn, và rằng đời sống con người nơi trần gian này cũng chỉ là tạm bợ, vô thường và chóng qua. Chắc hẳn phải có một đời sống khác, một thế giới khác không còn đau khổ và chết chóc, một thế giới mà con người sẽ trở nên “như các thần tiên”. Đó là Niết Bàn theo quan niệm của Phật giáo, hay Thiên Đàng của Do Thái giáo, Hồi giáo, và Kitô giáo.
Dĩ nhiên, vấn đề có hay không một thế giới mai sau và cuộc sống trong thế giới mai sau ấy như thế nào, vẫn còn là vấn đề gây nhiều tranh cãi đối với nhiều người, nhất là với người xưa. Như ta biết, vào thời Chúa Giêsu, một nhóm có tên gọi là Sađốc chủ trương không tin có sự sống lại và họ cũng không tin các Thiên thần. Bởi đó, họ đến gặp Chúa Giêsu để hỏi thử và đồng thời cũng tìm cách để chế diễu Ngài. Qua câu chuyện tưởng tượng về “người đàn bà có bảy đời chồng”, họ đặt ra cho Chúa Giêsu hai vấn nạn: có sự sống lại hay không, và nếu có sự sống lại thì sự sống đó như thế nào?
Chúa Giêsu lần lượt trả lời cách rõ ràng hai vấn nạn mà những người Sađốc đã nêu lên. Dĩ nhiên, Ngài là Đấng từ trời xuống, chắc chắn câu trả lời của Ngài là chính xác và đáng tin nhất.
- “Thiên Chúa là Chúa của kẻ sống”: Qua lời khẳng định này, Chúa Giêsu cho họ biết rằng có đời sau, có sự sống lại và có các Thiên thần. Ngài dựa vào Ngũ Kinh vốn là 5 cuốn sách đầu của Kinh Thánh mà nhóm Sađốc nhìn nhận để khẳng định với họ về sự sống lại. Hơn nữa, chính việc Chúa Giêsu sống lại từ cõi chết là câu trả lời thuyết phục hơn cả đối với họ.
- “Họ sẽ nên giống như các Thiên thần”: Nghĩa là không còn sống đời sống hôn nhân, không còn việc cưới vợ gả chồng. Vì một khi đã sống lại thì không bao giờ chết nữa, và vì thế mà việc duy trì nòi giống là không còn cần thiết nữa. Họ sẽ nên “như các Thiên thần”, câu này mang 2 ý nghĩa: một là thân xác hoàn toàn được biến đổi, như thân xác phục sinh của Đức Kitô; hai là không còn sống cuộc sống đời này mà chỉ còn việc phụng thờ Thiên Chúa và sống với Ngài mà thôi.
Có em thiếu nhi hỏi: “Thưa cha, khi sống lại thì được lên trời. Vậy thì ở trên trời có đá banh, có câu cá, có trò chơi điện tử, có nhảy dây… không cha? Vì con rất thích những thứ đó. Nếu không có thì buồn lắm. Chắc con không lên đâu. Hehe!”
Tôi trả lời với em: “Trên trời sẽ có những trò chơi khác vui hơn con ạ. Mai mốt lên đó, con sẽ biết.”
Thực sự khi được sống với Chúa là hạnh phúc tròn đầy rồi. Các em học sinh không còn phải lo lắng học bài làm bài, không còn phải sợ thi rớt hay ở lại lớp; tất cả mọi người không còn phải sợ bệnh tật, đau khổ, không còn phải đối mặt với tội lỗi, nhất là không bao giờ phải chết nữa. Mà chỉ có niềm vui và hạnh phúc trong Chúa mà thôi. Dĩ nhiên niềm vui và hạnh phúc trong Chúa thì hơn gấp trăm gấp ngàn lần niềm vui và hạnh phúc ở trần gian này. Nếu không thì Chúa đã không tha thiết mời gọi chúng ta cố gắng hy sinh để đạt được.
Ông bà ta thường nói: “Con vua thì được làm vua; con sãi ở chùa thì quét lá đa!” Những ai tin vào Thiên Chúa sẽ được “Người ban cho họ quyền làm con Thiên Chúa”, mà Thiên Chúa là “Thiên Chúa của kẻ sống” thì con cái của Thiên Chúa, là kẻ tin và sống trong Người thì làm sao bị diệt vong được.
Trong tháng các đẳng linh hồn, Giáo Hội mời gọi ta dâng các việc lành phúc đức và cầu nguyện cho những người đã khuất. Khi dâng các việc lành phúc đức và cầu nguyện cho những người đã khuất là chúng ta đang tuyên xưng niềm tin của mình vào sự sống lại và sự sống đời đời, sự sống mà chính Đức Kitô đã khai mở cho chúng ta, vì “Ngài là hoa quả đầu mùa của những kẻ yên giấc”.
Nếu không tin vào sự sống mai sau thì chẳng ai cầu nguyện cho các linh hồn làm gì và cũng chẳng có lễ cầu hồn, như người Công giáo chúng ta vẫn thường dâng. Nếu không tin vào sự phán xét cá nhân và sự thưởng phạt ngay sau khi chết, thì mọi lời cầu nguyện và nghĩa cử ta làm cho người chết đều trở nên vô nghĩa. Bởi thế bên Giáo hội Tin Lành không có chuyện cầu hồn hay xin lễ cho các đẳng, bởi vì họ không tin vào sự phán xét cá nhân và sự thưởng phạt ngay sau khi chết. Còn chúng ta khi dâng các việc lành phúc đức và cầu nguyện cho những người đã khuất là chúng ta gián tiếp tuyên xưng niềm tin vào sự sống, sự thưởng phạt ngay sau khi chết và sự sống đời đời.
Bà mẹ và bảy người con trong Bài đọc I là những người tin có sự sống đời sau, và họ đã làm chứng cho niềm tin ấy bằng cách dám hy sinh mạng sống đời này. Còn chúng ta, chúng ta tuyên xưng có sự sống đời sau, thì chúng ta cũng phải làm chứng cho người khác thấy là chúng ta thực sự tin như thế. Có như vậy họ mới có thể tin theo chúng ta.
Nhưng thế nào là chứng tỏ mình thực sự tin vào cuộc sống đời sau? Thưa là trong khi còn sống, chúng ta không chỉ tìm kiếm những giá trị vật chất để bảo đảm cho đời này, mà còn tìm kiếm cách hăng say hơn những giá trị tinh thần và đạo đức để bảo đảm cho cuộc sống đời sau. Đó là hết lòng kính mến Chúa qua việc học hỏi Lời Chúa, siêng năng tham dự Thánh lễ và lãnh nhận các Bí tích. Đó còn là hết lòng sống công bằng, bác ái yêu thương mọi người, và nỗ lực xa lánh mọi tội lỗi làm mất lòng Chúa.
Hãy tạ ơn Chúa vì Ngài đã mạc khải cho ta biết về thế giới mai sau qua Đức Giêsu Kitô. Xin Chúa cho ta biết sống xứng đáng là con cái của Chúa trong cuộc sống hôm nay, để mai ngày ta cũng được sống lại và hưởng niềm vui vĩnh cửu trong tình yêu của Chúa. Amen.
Sưu tầm
Tứ Đức của người phụ nữ không thời nào có thể xem nhẹ được. Trong các gia đình ở Hàn Quốc, Nhật Bản, Tứ Đức của người phụ nữ đang ngày càng được đề cao, mặc dù hai quốc gia này có nền kinh tế rất phát triển. Việt Nam ta gần đây, do mãi chăm lo đến đời sống kinh tế mà các gia đình xem nhẹ việc giáo dục tứ đức cho con gái.
Tứ Đức trong thời đại hiện nay
Tứ Đức trong thời đại hiện nay
Trong cuộc sống, chúng ta không thể thiếu cái đẹp, cái đẹp bất biến trường tồn, cái đẹp tiềm ẩn trong con người được biểu hiện qua văn hóa ứng xử, qua nét cao quý của tâm hồn, qua cái đạo đức trí tuệ. Cái đẹp giúp con người xây dựng nhân cách ngày càng hoàn thiện hơn. Cái đẹp được nói đến ở đây chính là cái đẹp tâm hồn của người phụ nữ. Đặc biệt là cái đẹp trong lễ giáo xưa, đó là Tứ Đức: Công, Dung Ngôn, Hạnh. Trải qua dòng lịch sử, liệu Tứ Đức có lạc hậu trong thời đại ngày nay không?
1. Đòi hỏi của Tứ Đức trong thời hiện nay
Công đối với người phụ nữ ngày nay, là vừa khéo quán xuyến công việc nhà vừa lo công tác ngoài xã hội, biết sắp xếp công việc sao cho hợp lý, cẩn thận và chu đáo, biết nuôi con khỏe, dạy con ngoan: “Đảm việc nhà, giỏi việc xã hội”. Ngoài ra, phải có nghề nghiệp ổn định và làm tốt nghề của mình. Làm tốt công việc của mình sẽ giúp người phụ nữ tự tin, khẳng định được khả năng của mình, góp phần vào kinh tế cho gia đình và đóng góp tài năng, trí tuệ cho xã hội.
Dung của người phụ nữ thời nay, không còn là nét đẹp “yểu điệu thục nữ, liễu yếu đào tơ” mà là khỏe và đẹp. Khỏe để làm việc tốt, để giữ gìn hạnh phúc gia đình và để sinh ra những đứa con thông minh, khỏe mạnh. Đồng thời, dung còn là nét đẹp nữ tính: gọn gàng, tinh tế trong cách ăn mặc và trang điểm; là vẻ mặt tươi tắn, linh hoạt; là phong thái cởi mở, hòa nhã; là cử chỉ thân mật, chân thành; nhất là luôn biết nhu hòa, khiêm tốn. Vì thế, dung là vẻ đẹp của sự hài hòa giữa hình thức và tâm hồn. Sắc đẹp là diễm phúc, nhưng bản thân sắc đẹp không phải là đức tính, mà là cái nết: “Cái nết đánh chết cái đẹp”.
Ngôn là lời nói có duyên, gây được thiện cảm với người nghe. Lời nói dịu dàng, giọng nói nhẹ nhàng thì hiệu quả càng lớn khi dạy bảo con cái, khi khuyên nhủ người chồng và cả khi dàn xếp công việc xã hội, thương lượng trong kinh doanh. Ngày nay, người phụ nữ không chỉ cần nói năng lịch thiệp, mà rất cần sự thẳng thắn, chống lại sự bất công trong gia đình và ngoài xã hội. Lời nói của người phụ nữ càng dịu dàng, tinh tế thì sức thuyết phục càng cao.
Hạnh của người phụ nữ ngày nay, tuy không “xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử”, nhưng đức hạnh của người phụ nữ muôn đời vẫn là yêu chồng, thương con, giàu đức hy sinh, chung thủy trong hôn nhân, không đua đòi trong cuộc sống. Đồng thời, người phụ nữ cần có lòng vị tha, độ lượng với mọi người; có ước mơ, hoài bão trong nghề nghiệp và biết nỗ lực biến ước mơ, hoài bão ấy thành hiện thực. Hơn nữa, cần có lòng nhân ái, chia ngọt sẻ bùi với nỗi bất hạnh của tha nhân, có tinh thần trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng.
2. Nguyên nhân khiến phụ nữ ngày nay không coi trọng Tứ Đức
Ngày nay với sự phát triển của kinh tế, nhất là sự phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật và đời sống hưởng thụ đã làm cho Công, Dung, Ngôn, Hạnh đang bi xói mòn. Một số chị em không còn coi trọng “Tứ Đức” của ông cha nữa.
Công: Trước hết, do đời sống khá giả nên chữ Công đang có nguy cơ bị phai mờ. Một số chị em không biết đến cái cơ bản nhất là giặt đồ, vì “nhà em có máy giặt nó lo rồi”, thậm chí nấu ăn cũng là cực hình với các chị em, trong khi đó nếu không biết nữ công gia chánh, không thể là một người giữ hạnh phúc gia đình.
Bên cạnh đó, nhiều chị em hiện nay cũng không màng đến công việc, chỉ chăm lo nhan sắc để tìm một người chồng giàu có…Hơn nữa, một số chị em không giỏi chữ Công: không biết hát ru, không biết kể truyện cổ tích cho con nghe, không biết nấu những món ăn dân tộc...
Dung: Người đẹp của Việt Nam ngày nay nhìn mỏi cả mắt, có thể do kinh tế phát triển nên chị em dành ưu tiên cho việc đầu tư ngoại hình không thua chị kém em. Nhưng cái đáng buồn là nét đẹp bên trong lại tỉ lệ nghịch với cái đẹp bên ngoài. Xem những cuộc thi Hoa hậu mới cảm nhận rõ hơn; chỉ vào phần ứng xử mới thấy: xem “Hoa hậu” mà như đang xem “Gala cười”…Cái đẹp bề ngoài dễ tu dưỡng hơn cái đẹp bên trong, nhưng phụ nữ thời nay thích cái dễ, vì họ đang sống trong thời đại “mì ăn liền”.
Ngôn: Phụ nữ ngày nay, ít chú ý rèn luyện ngôn từ, nói năng rất tuỳ tiện. Hay nói to, cười to, kể cả trước mặt người lớn tuổi. Ngày xưa, nếu con gái nói to là bị mẹ mắng ngay. Bây giờ thì ít gia đình dạy con được kỹ như thế. Đó là một thiệt thòi của con gái ngày nay. Vì khi ra ngoài đời, mọi lời thủ thỉ, nhỏ nhẹ đều hiệu quả hơn cách nói oang oang. Có phải thời đại ngày nay nam nữ bình đẳng thì chị em được thể hiện những từ ngữ của cánh mày râu, ngày càng xuất hiện nhiều lời lẽ thô tục từ miệng các chị em, hoặc nói năng thiếu suy nghĩ, không hiểu biết, cứ như đang ở cung trăng.
Hạnh: Đức hạnh của người con gái ngày nay giảm rất nhiều. Trên các phương tiện thông tin cũng nói nhiều về các "hot girl" hay "sành điệu," chứ ít đưa mẫu hình các bạn gái lý tưởng như học giỏi, chăm ngoan, dịu dàng… Thành ra, một số bạn gái tưởng lầm rằng phải biết uống rượu, đánh nhau, đi hoang qua đêm, bỏ học, chửi thề và yêu nhiều mới là "người phụ nữ lý tưởng." Theo Thạc sĩ tâm lý Đinh Đoàn một trong những nguyên nhân dẫn đến giảm đức hạnh của các bạn gái là cha mẹ chưa quan tâm hướng dẫn con đúng mức; nhất là sự hiền dịu và sự chung thủy trong tình cảm. Các bạn gái đâu có biết rằng, khi lập gia đình thì mọi buồn vui, sướng khổ, thành công hay thất bại đều do cái đức hạnh của người phụ nữ quyết định cả.
Về trinh tiết: Ngày nay, có nhiều bạn gái thích sống thử trước hôn nhân. Một số bạn rất ngây thơ trong chuyện này: Ai sẽ là người chịu thiệt thòi? Người bạn trai ư? Không, nạn nhân chính là người con gái. Con trai vốn ích kỷ, họ chỉ muốn được thỏa mãn nhu cầu xác thịt nhưng khi cưới vợ, họ chỉ muốn người con gái ấy hoàn toàn trinh nguyên. Đến một ngày nào đó, bạn sẽ gặp một người mà bạn thật sự yêu thương, liệu bạn có đủ dũng cảm để đối mặt với người ấy và liệu người ấy có chấp nhận bạn khi bạn không còn trong trắng? Chính vì thế, người con gái phải tự biết bảo vệ cái quý giá nhất của mình. Sống thử, nếu dính bầu thì đơn giản là đi phá thôi sao? Đừng chỉ vì một giây phút nông nổi mà bạn phải ân hận suốt đời khi mất luôn thiên chức làm mẹ.
Các bạn gái Việt Nam trong thời đại ngày nay, đúng là có rất nhiều cám dỗ và cạm bẫy nhưng xin các bạn hãy tự bảo vệ chính mình, đừng tự hủy hoại bản thân và cuộc sống sau này. Tiêu chuẩn tối cao của cái đẹp muôn thuở vẫn là sự hài hòa. Hài hòa giữa sắc đẹp thân thể và đức hạnh, nếp sống văn hoá, văn minh. Hãy để cho hình ảnh người phụ nữ Việt Nam duyên dáng trong tà áo dài, xinh tươi bên đóa sen thuần khiết mãi là hình ảnh tượng trưng cho vẻ đẹp phụ nữ Việt Nam, đừng để cho nó bị một vết dơ nào.
Tứ Đức của người phụ nữ không thời nào có thể xem nhẹ được. Trong các gia đình ở Hàn Quốc, Nhật Bản, Tứ Đức của người phụ nữ đang ngày càng được đề cao, mặc dù hai quốc gia này có nền kinh tế rất phát triển. Việt Nam ta gần đây, do mãi chăm lo đến đời sống kinh tế mà các gia đình xem nhẹ việc giáo dục tứ đức cho con gái. Vì thế, xu hướng nam tính trong phụ nữ nước ta gần đây đã tăng lên. Nhiều bạn gái, sống như con trai và nếu như thế thì không còn là phụ nữ nữa.
3. Để giữ được Tứ Đức, người phụ nữ phải làm gì?
Công, dung, ngôn, hạnh mãi mãi là "khuôn vàng thước ngọc" của người phụ nữ ở mọi thời đại. Có điều phải hiểu nội hàm, tức là ý nghĩa của bốn cái đức đó đã có nhiều thay đổi để phù hợp với thời đại mới.
Công: Để giữ được chữ Công, người phụ nữ không chỉ khéo léo trong mọi công việc mà còn phải có đầu óc tổ chức làm cho cuộc sống gia đình luôn hạnh phúc, nuôi dạy con cái khỏe mạnh, chăm ngoan. Ngoài ra, phụ nữ còn phải là người lao động giỏi giang, có nghề nghiệp ổn định; phải có sự nghiệp riêng, có công ăn việc làm, không phụ thuộc hay ỉ lại vào người chồng.
Một người đàn ông có một người vợ giỏi nữ công gia chánh là một niềm hạnh phúc lớn. Họ và con cái sẽ được ăn ngon, mặc ấm, gia đình sẽ ngăn nắp, nề nếp. Đặc biệt là việc giáo dục con cái. Nếu người mẹ không giỏi nữ công gia chánh thì con cái, nhất là con gái sẽ rất thiệt thòi, không biết làm những công việc gia đình. Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh đã có sáng kiến mở lớp dạy làm vợ, trong đó chủ yếu là dạy làm các món ăn, dạy hát ru, kể truyện cổ tích, dạy kế hoạch chi tiêu gia đình... Đó là một sáng kiến hay, nhưng đó cũng là một điều xấu hổ của phụ nữ thời nay. Phụ nữ ngày xưa, chưa xuất giá đã thuộc lòng những kỹ năng đó rồi. Cuộc sống hiện đại rất sẵn các món ăn liền: mì ăn liền, phở ăn liền, cháo gà ăn liền, cơm hộp, thực phẩm chín... Nhưng nếu phụ nữ ỉ lại vào những thứ đó thì vai trò người mẹ, người vợ trong gia đình để làm gì?
Dung: Napoleon gọi “Phụ nữ là những bông hoa có linh hồn”. Vì thế, chữ Dung đối với phụ nữ rất quan trọng. Suốt cuộc đời, phụ nữ phải luôn chăm lo đến dung nhan của mình, không ăn mặc cẩu thả, không đầu bù tóc rối, nhưng nên ăn mặc làm sao để cho mọi người coi được. Người đời thường nói: “Không có người phụ nữ xấu, chỉ có người phụ nữ không biết làm đẹp mình”. Đồng thời, cái đẹp không phải cứ chân dài, lưng ong, da trứng gà bóc mới là phụ nữ đẹp. Cái đẹp từ tâm hồn còn hơn nhiều lần cái đẹp hình thức bên ngoài. Vợ Khổng Minh hình thức không đẹp, nhưng ông rất yêu vợ vì tâm hồn của bà rất thanh cao.
Nếu xưa kia lý tưởng của cái đẹp là “mắt bồ câu, lông mày lá liễu”, “thắt đáy lưng ong”, “tóc dài da trắng, yểu điệu thục nữ”, … thì ngày nay, vẻ đẹp phụ nữ đa dạng hơn. Có vẻ đẹp kiêu sa, quý phái; có vẻ đẹp khoẻ khoắn, năng động; cũng có cả vẻ đẹp “bốc lửa”. Nhiều phụ nữ ngày nay, cao ráo nhờ guốc dép, trắng trẻo nhờ kem dưỡng da, hồng hào nhờ mỹ phẩm, lộng lẫy nhờ thời trang... Những thứ đó cứ có tiền là mua được, song vẻ đẹp trong tâm hồn thì không tiền nào mua được. Một số phụ nữ rất chăm chú đầu tư về “bao bì”, “vôi ve” nhưng họ không biết rằng, đàn ông thích mộc mạc, “tốt gỗ hơn tốt nước sơn”. Nếu người phụ nữ chỉ là người duyên dáng, ăn mặc đúng mốt thời trang, nhưng không có tâm hồn cao thượng, vị tha thì thật sự không có vẻ đẹp. Cái đẹp hoàn hảo là cái đẹp cả hình thức bề ngoài lẫn bên trong tâm hồn. Cái đẹp là biết thông cảm với mọi người, sống kính trên nhường dưới, biết tôn trọng người khác, biết quảng đại trao ban.
Ngôn: Người xưa có câu: “Chim khôn kêu tiếng rảnh rang, người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe”. Lời nói có duyên bao giờ cũng gây được thiện cảm với người nghe. Ngôn trong Tứ Đức là lời nói dịu dàng, có duyên. Không thể phủ nhận sức thuyết phục của người phụ nữ mỗi khi lên tiếng khuyên chồng, dạy con ở nhà, cho đến dàn xếp công việc, thương lượng trong kinh doanh, buôn bán. Hơn nữa, ngôn còn là cách nói năng, không nhất thiết phụ nữ lúc nào cũng phải e lệ, nói năng nhỏ nhẹ, miệng cười chúm chím mới gọi là đẹp. Nói năng rõ ràng, mạch lạc, ngôn từ chuẩn mực, dễ nghe, truyền cảm và phù hợp với từng hoàn cảnh là quan trọng nhất.
Quan niệm về Ngôn của người con gái thời nay kế thừa của người xưa, để phát triển cho phù hợp với sự giao lưu rộng rãi với thế giới hôm nay. Phụ nữ ngày nay vẫn “học ăn, học nói” để nói năng lịch thiệp, xã giao khéo léo, mạnh dạn, ứng xử thông minh và có kiến thức. Lời nói, ngôn ngữ của một bạn gái cũng phải giàu nữ tính, có sự mềm mại, dịu dàng, tinh tế và chọn lọc. Một cô gái có văn hóa không thể nói năng bỗ bã, vung vít, càng không thể văng tục chửi thề hoặc nói năng thiếu suy nghĩ. Nhưng đó cũng chỉ là yêu cầu cơ bản, một bạn gái muốn vươn cao, thành đạt phải có khả năng ứng xử duyên dáng, thông minh và có tính thuyết phục trên nền tảng của sự hiểu biết sâu sắc và cái tâm trong sáng. Người xưa có câu: “Tú khẩu cẩm tâm”, nghĩa là lời nói hay phải đi đôi với tấm lòng đẹp như hoa gấm.
Nhiều người thắc mắc tại sao Khổng Tử lại để chữ Ngôn trước chữ Hạnh? Nhưng để như thế mới đúng. Lời nói không bao giờ chỉ đơn thuần là lời nói. Nó biểu hiện tâm hồn con người. Người nhân đức, tiếng nói trong sáng, ấm áp. Người cay nghiệt, tiếng nói rin rít qua kẽ răng. Người đanh đá, tiếng nói the thé. Người hay văng tục chứng tỏ rất ít được giáo dục từ bé. Người nói năng lễ độ, đúng mực chứng tỏ đấy là con nhà gia giáo. Phụ nữ nói oang oang như lệnh vỡ là người bộc tuệch, ruột để ngoài da...
100 đàn ông thì cả 100 người mong muốn mình cưới được vợ hiền. Ông cha ta có một câu ngạn ngữ rất nặng nề để cảnh cáo những người vợ kém đức hạnh: “Chó dữ mất láng giềng, vợ dữ mất chị em”. Đức hạnh là điều rất căn bản của người phụ nữ. Đời sống của người phụ nữ chỉ sống với bố mẹ đẻ của mình có 1/3 thời gian, còn lại là sống với chồng và họ hàng nhà chồng.Đây là mối quan hệ không hề dính dáng đến máu mủ ruột rà. Do đó, mọi buồn vui, sướng khổ, thành công, thất bại đều do cái đức của người phụ nữ quyết định. Xinh đẹp mà không có đức hạnh thì khó được nhà chồng yêu quý. Không xinh đẹp nhưng có đức hạnh thì cả nhà chồng sẽ quý mến, tôn trọng.
Hạnh: Phẩm hạnh của người phụ nữ, dù ngày nay có ít nhiều thay đổi nhưng vẫn được đưa lên hàng đầu, đó là sự nết na, chung thủy...
Kết luận
Công, Dung, Ngôn, Hạnh vẫn mãi hòa quyện, kết hợp với nhau và trở thành chuẩn mực nhân cách của người phụ nữ Việt Nam. Công, Dung, Ngôn, Hạnh không chỉ là nền tảng giá trị của người phụ nữ mà còn giúp cho phụ nữ sống tự tin vào chính mình. Để phấn đấu rèn luyện có được nhân cách ấy, xã hội cần phải tạo môi trường lành mạnh, bản thân người phụ nữ cũng phải có nghị lực, cố gắng tự hoàn thiện bản thân mình. Đồng thời mọi người không chỉ giúp đỡ mà còn tạo mọi điều kiện nâng đỡ để chị em phát huy thế mạnh của mình. Hơn nữa, xã hội và các tổ chức nên cung cấp kiến thức, những thông tin về gia đình, về nghệ thuật giao tiếp, về lối ứng xử để người phụ nữ biết sống thích hợp, sống có ích trong thời đại hôm nay.
Trong cuộc sống, chúng ta không thể thiếu cái đẹp, cái đẹp bất biến trường tồn, cái đẹp tiềm ẩn trong con người được biểu hiện qua văn hóa ứng xử, qua nét cao quý của tâm hồn, qua cái đạo đức trí tuệ. Cái đẹp giúp con người xây dựng nhân cách ngày càng hoàn thiện hơn. Cái đẹp được nói đến ở đây chính là cái đẹp tâm hồn của người phụ nữ. Đặc biệt là cái đẹp trong lễ giáo xưa, đó là Tứ Đức: Công, Dung Ngôn, Hạnh. Trải qua dòng lịch sử, liệu Tứ Đức có lạc hậu trong thời đại ngày nay không?
1. Đòi hỏi của Tứ Đức trong thời hiện nay
Công đối với người phụ nữ ngày nay, là vừa khéo quán xuyến công việc nhà vừa lo công tác ngoài xã hội, biết sắp xếp công việc sao cho hợp lý, cẩn thận và chu đáo, biết nuôi con khỏe, dạy con ngoan: “Đảm việc nhà, giỏi việc xã hội”. Ngoài ra, phải có nghề nghiệp ổn định và làm tốt nghề của mình. Làm tốt công việc của mình sẽ giúp người phụ nữ tự tin, khẳng định được khả năng của mình, góp phần vào kinh tế cho gia đình và đóng góp tài năng, trí tuệ cho xã hội.
Dung của người phụ nữ thời nay, không còn là nét đẹp “yểu điệu thục nữ, liễu yếu đào tơ” mà là khỏe và đẹp. Khỏe để làm việc tốt, để giữ gìn hạnh phúc gia đình và để sinh ra những đứa con thông minh, khỏe mạnh. Đồng thời, dung còn là nét đẹp nữ tính: gọn gàng, tinh tế trong cách ăn mặc và trang điểm; là vẻ mặt tươi tắn, linh hoạt; là phong thái cởi mở, hòa nhã; là cử chỉ thân mật, chân thành; nhất là luôn biết nhu hòa, khiêm tốn. Vì thế, dung là vẻ đẹp của sự hài hòa giữa hình thức và tâm hồn. Sắc đẹp là diễm phúc, nhưng bản thân sắc đẹp không phải là đức tính, mà là cái nết: “Cái nết đánh chết cái đẹp”.
Ngôn là lời nói có duyên, gây được thiện cảm với người nghe. Lời nói dịu dàng, giọng nói nhẹ nhàng thì hiệu quả càng lớn khi dạy bảo con cái, khi khuyên nhủ người chồng và cả khi dàn xếp công việc xã hội, thương lượng trong kinh doanh. Ngày nay, người phụ nữ không chỉ cần nói năng lịch thiệp, mà rất cần sự thẳng thắn, chống lại sự bất công trong gia đình và ngoài xã hội. Lời nói của người phụ nữ càng dịu dàng, tinh tế thì sức thuyết phục càng cao.
Hạnh của người phụ nữ ngày nay, tuy không “xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử”, nhưng đức hạnh của người phụ nữ muôn đời vẫn là yêu chồng, thương con, giàu đức hy sinh, chung thủy trong hôn nhân, không đua đòi trong cuộc sống. Đồng thời, người phụ nữ cần có lòng vị tha, độ lượng với mọi người; có ước mơ, hoài bão trong nghề nghiệp và biết nỗ lực biến ước mơ, hoài bão ấy thành hiện thực. Hơn nữa, cần có lòng nhân ái, chia ngọt sẻ bùi với nỗi bất hạnh của tha nhân, có tinh thần trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng.
2. Nguyên nhân khiến phụ nữ ngày nay không coi trọng Tứ Đức
Ngày nay với sự phát triển của kinh tế, nhất là sự phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật và đời sống hưởng thụ đã làm cho Công, Dung, Ngôn, Hạnh đang bi xói mòn. Một số chị em không còn coi trọng “Tứ Đức” của ông cha nữa.
Công: Trước hết, do đời sống khá giả nên chữ Công đang có nguy cơ bị phai mờ. Một số chị em không biết đến cái cơ bản nhất là giặt đồ, vì “nhà em có máy giặt nó lo rồi”, thậm chí nấu ăn cũng là cực hình với các chị em, trong khi đó nếu không biết nữ công gia chánh, không thể là một người giữ hạnh phúc gia đình.
Bên cạnh đó, nhiều chị em hiện nay cũng không màng đến công việc, chỉ chăm lo nhan sắc để tìm một người chồng giàu có…Hơn nữa, một số chị em không giỏi chữ Công: không biết hát ru, không biết kể truyện cổ tích cho con nghe, không biết nấu những món ăn dân tộc...
Dung: Người đẹp của Việt Nam ngày nay nhìn mỏi cả mắt, có thể do kinh tế phát triển nên chị em dành ưu tiên cho việc đầu tư ngoại hình không thua chị kém em. Nhưng cái đáng buồn là nét đẹp bên trong lại tỉ lệ nghịch với cái đẹp bên ngoài. Xem những cuộc thi Hoa hậu mới cảm nhận rõ hơn; chỉ vào phần ứng xử mới thấy: xem “Hoa hậu” mà như đang xem “Gala cười”…Cái đẹp bề ngoài dễ tu dưỡng hơn cái đẹp bên trong, nhưng phụ nữ thời nay thích cái dễ, vì họ đang sống trong thời đại “mì ăn liền”.
Ngôn: Phụ nữ ngày nay, ít chú ý rèn luyện ngôn từ, nói năng rất tuỳ tiện. Hay nói to, cười to, kể cả trước mặt người lớn tuổi. Ngày xưa, nếu con gái nói to là bị mẹ mắng ngay. Bây giờ thì ít gia đình dạy con được kỹ như thế. Đó là một thiệt thòi của con gái ngày nay. Vì khi ra ngoài đời, mọi lời thủ thỉ, nhỏ nhẹ đều hiệu quả hơn cách nói oang oang. Có phải thời đại ngày nay nam nữ bình đẳng thì chị em được thể hiện những từ ngữ của cánh mày râu, ngày càng xuất hiện nhiều lời lẽ thô tục từ miệng các chị em, hoặc nói năng thiếu suy nghĩ, không hiểu biết, cứ như đang ở cung trăng.
Hạnh: Đức hạnh của người con gái ngày nay giảm rất nhiều. Trên các phương tiện thông tin cũng nói nhiều về các "hot girl" hay "sành điệu," chứ ít đưa mẫu hình các bạn gái lý tưởng như học giỏi, chăm ngoan, dịu dàng… Thành ra, một số bạn gái tưởng lầm rằng phải biết uống rượu, đánh nhau, đi hoang qua đêm, bỏ học, chửi thề và yêu nhiều mới là "người phụ nữ lý tưởng." Theo Thạc sĩ tâm lý Đinh Đoàn một trong những nguyên nhân dẫn đến giảm đức hạnh của các bạn gái là cha mẹ chưa quan tâm hướng dẫn con đúng mức; nhất là sự hiền dịu và sự chung thủy trong tình cảm. Các bạn gái đâu có biết rằng, khi lập gia đình thì mọi buồn vui, sướng khổ, thành công hay thất bại đều do cái đức hạnh của người phụ nữ quyết định cả.
Về trinh tiết: Ngày nay, có nhiều bạn gái thích sống thử trước hôn nhân. Một số bạn rất ngây thơ trong chuyện này: Ai sẽ là người chịu thiệt thòi? Người bạn trai ư? Không, nạn nhân chính là người con gái. Con trai vốn ích kỷ, họ chỉ muốn được thỏa mãn nhu cầu xác thịt nhưng khi cưới vợ, họ chỉ muốn người con gái ấy hoàn toàn trinh nguyên. Đến một ngày nào đó, bạn sẽ gặp một người mà bạn thật sự yêu thương, liệu bạn có đủ dũng cảm để đối mặt với người ấy và liệu người ấy có chấp nhận bạn khi bạn không còn trong trắng? Chính vì thế, người con gái phải tự biết bảo vệ cái quý giá nhất của mình. Sống thử, nếu dính bầu thì đơn giản là đi phá thôi sao? Đừng chỉ vì một giây phút nông nổi mà bạn phải ân hận suốt đời khi mất luôn thiên chức làm mẹ.
Các bạn gái Việt Nam trong thời đại ngày nay, đúng là có rất nhiều cám dỗ và cạm bẫy nhưng xin các bạn hãy tự bảo vệ chính mình, đừng tự hủy hoại bản thân và cuộc sống sau này. Tiêu chuẩn tối cao của cái đẹp muôn thuở vẫn là sự hài hòa. Hài hòa giữa sắc đẹp thân thể và đức hạnh, nếp sống văn hoá, văn minh. Hãy để cho hình ảnh người phụ nữ Việt Nam duyên dáng trong tà áo dài, xinh tươi bên đóa sen thuần khiết mãi là hình ảnh tượng trưng cho vẻ đẹp phụ nữ Việt Nam, đừng để cho nó bị một vết dơ nào.
Tứ Đức của người phụ nữ không thời nào có thể xem nhẹ được. Trong các gia đình ở Hàn Quốc, Nhật Bản, Tứ Đức của người phụ nữ đang ngày càng được đề cao, mặc dù hai quốc gia này có nền kinh tế rất phát triển. Việt Nam ta gần đây, do mãi chăm lo đến đời sống kinh tế mà các gia đình xem nhẹ việc giáo dục tứ đức cho con gái. Vì thế, xu hướng nam tính trong phụ nữ nước ta gần đây đã tăng lên. Nhiều bạn gái, sống như con trai và nếu như thế thì không còn là phụ nữ nữa.
3. Để giữ được Tứ Đức, người phụ nữ phải làm gì?
Công, dung, ngôn, hạnh mãi mãi là "khuôn vàng thước ngọc" của người phụ nữ ở mọi thời đại. Có điều phải hiểu nội hàm, tức là ý nghĩa của bốn cái đức đó đã có nhiều thay đổi để phù hợp với thời đại mới.
Công: Để giữ được chữ Công, người phụ nữ không chỉ khéo léo trong mọi công việc mà còn phải có đầu óc tổ chức làm cho cuộc sống gia đình luôn hạnh phúc, nuôi dạy con cái khỏe mạnh, chăm ngoan. Ngoài ra, phụ nữ còn phải là người lao động giỏi giang, có nghề nghiệp ổn định; phải có sự nghiệp riêng, có công ăn việc làm, không phụ thuộc hay ỉ lại vào người chồng.
Một người đàn ông có một người vợ giỏi nữ công gia chánh là một niềm hạnh phúc lớn. Họ và con cái sẽ được ăn ngon, mặc ấm, gia đình sẽ ngăn nắp, nề nếp. Đặc biệt là việc giáo dục con cái. Nếu người mẹ không giỏi nữ công gia chánh thì con cái, nhất là con gái sẽ rất thiệt thòi, không biết làm những công việc gia đình. Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh đã có sáng kiến mở lớp dạy làm vợ, trong đó chủ yếu là dạy làm các món ăn, dạy hát ru, kể truyện cổ tích, dạy kế hoạch chi tiêu gia đình... Đó là một sáng kiến hay, nhưng đó cũng là một điều xấu hổ của phụ nữ thời nay. Phụ nữ ngày xưa, chưa xuất giá đã thuộc lòng những kỹ năng đó rồi. Cuộc sống hiện đại rất sẵn các món ăn liền: mì ăn liền, phở ăn liền, cháo gà ăn liền, cơm hộp, thực phẩm chín... Nhưng nếu phụ nữ ỉ lại vào những thứ đó thì vai trò người mẹ, người vợ trong gia đình để làm gì?
Dung: Napoleon gọi “Phụ nữ là những bông hoa có linh hồn”. Vì thế, chữ Dung đối với phụ nữ rất quan trọng. Suốt cuộc đời, phụ nữ phải luôn chăm lo đến dung nhan của mình, không ăn mặc cẩu thả, không đầu bù tóc rối, nhưng nên ăn mặc làm sao để cho mọi người coi được. Người đời thường nói: “Không có người phụ nữ xấu, chỉ có người phụ nữ không biết làm đẹp mình”. Đồng thời, cái đẹp không phải cứ chân dài, lưng ong, da trứng gà bóc mới là phụ nữ đẹp. Cái đẹp từ tâm hồn còn hơn nhiều lần cái đẹp hình thức bên ngoài. Vợ Khổng Minh hình thức không đẹp, nhưng ông rất yêu vợ vì tâm hồn của bà rất thanh cao.
Nếu xưa kia lý tưởng của cái đẹp là “mắt bồ câu, lông mày lá liễu”, “thắt đáy lưng ong”, “tóc dài da trắng, yểu điệu thục nữ”, … thì ngày nay, vẻ đẹp phụ nữ đa dạng hơn. Có vẻ đẹp kiêu sa, quý phái; có vẻ đẹp khoẻ khoắn, năng động; cũng có cả vẻ đẹp “bốc lửa”. Nhiều phụ nữ ngày nay, cao ráo nhờ guốc dép, trắng trẻo nhờ kem dưỡng da, hồng hào nhờ mỹ phẩm, lộng lẫy nhờ thời trang... Những thứ đó cứ có tiền là mua được, song vẻ đẹp trong tâm hồn thì không tiền nào mua được. Một số phụ nữ rất chăm chú đầu tư về “bao bì”, “vôi ve” nhưng họ không biết rằng, đàn ông thích mộc mạc, “tốt gỗ hơn tốt nước sơn”. Nếu người phụ nữ chỉ là người duyên dáng, ăn mặc đúng mốt thời trang, nhưng không có tâm hồn cao thượng, vị tha thì thật sự không có vẻ đẹp. Cái đẹp hoàn hảo là cái đẹp cả hình thức bề ngoài lẫn bên trong tâm hồn. Cái đẹp là biết thông cảm với mọi người, sống kính trên nhường dưới, biết tôn trọng người khác, biết quảng đại trao ban.
Ngôn: Người xưa có câu: “Chim khôn kêu tiếng rảnh rang, người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe”. Lời nói có duyên bao giờ cũng gây được thiện cảm với người nghe. Ngôn trong Tứ Đức là lời nói dịu dàng, có duyên. Không thể phủ nhận sức thuyết phục của người phụ nữ mỗi khi lên tiếng khuyên chồng, dạy con ở nhà, cho đến dàn xếp công việc, thương lượng trong kinh doanh, buôn bán. Hơn nữa, ngôn còn là cách nói năng, không nhất thiết phụ nữ lúc nào cũng phải e lệ, nói năng nhỏ nhẹ, miệng cười chúm chím mới gọi là đẹp. Nói năng rõ ràng, mạch lạc, ngôn từ chuẩn mực, dễ nghe, truyền cảm và phù hợp với từng hoàn cảnh là quan trọng nhất.
Quan niệm về Ngôn của người con gái thời nay kế thừa của người xưa, để phát triển cho phù hợp với sự giao lưu rộng rãi với thế giới hôm nay. Phụ nữ ngày nay vẫn “học ăn, học nói” để nói năng lịch thiệp, xã giao khéo léo, mạnh dạn, ứng xử thông minh và có kiến thức. Lời nói, ngôn ngữ của một bạn gái cũng phải giàu nữ tính, có sự mềm mại, dịu dàng, tinh tế và chọn lọc. Một cô gái có văn hóa không thể nói năng bỗ bã, vung vít, càng không thể văng tục chửi thề hoặc nói năng thiếu suy nghĩ. Nhưng đó cũng chỉ là yêu cầu cơ bản, một bạn gái muốn vươn cao, thành đạt phải có khả năng ứng xử duyên dáng, thông minh và có tính thuyết phục trên nền tảng của sự hiểu biết sâu sắc và cái tâm trong sáng. Người xưa có câu: “Tú khẩu cẩm tâm”, nghĩa là lời nói hay phải đi đôi với tấm lòng đẹp như hoa gấm.
Nhiều người thắc mắc tại sao Khổng Tử lại để chữ Ngôn trước chữ Hạnh? Nhưng để như thế mới đúng. Lời nói không bao giờ chỉ đơn thuần là lời nói. Nó biểu hiện tâm hồn con người. Người nhân đức, tiếng nói trong sáng, ấm áp. Người cay nghiệt, tiếng nói rin rít qua kẽ răng. Người đanh đá, tiếng nói the thé. Người hay văng tục chứng tỏ rất ít được giáo dục từ bé. Người nói năng lễ độ, đúng mực chứng tỏ đấy là con nhà gia giáo. Phụ nữ nói oang oang như lệnh vỡ là người bộc tuệch, ruột để ngoài da...
100 đàn ông thì cả 100 người mong muốn mình cưới được vợ hiền. Ông cha ta có một câu ngạn ngữ rất nặng nề để cảnh cáo những người vợ kém đức hạnh: “Chó dữ mất láng giềng, vợ dữ mất chị em”. Đức hạnh là điều rất căn bản của người phụ nữ. Đời sống của người phụ nữ chỉ sống với bố mẹ đẻ của mình có 1/3 thời gian, còn lại là sống với chồng và họ hàng nhà chồng.Đây là mối quan hệ không hề dính dáng đến máu mủ ruột rà. Do đó, mọi buồn vui, sướng khổ, thành công, thất bại đều do cái đức của người phụ nữ quyết định. Xinh đẹp mà không có đức hạnh thì khó được nhà chồng yêu quý. Không xinh đẹp nhưng có đức hạnh thì cả nhà chồng sẽ quý mến, tôn trọng.
Hạnh: Phẩm hạnh của người phụ nữ, dù ngày nay có ít nhiều thay đổi nhưng vẫn được đưa lên hàng đầu, đó là sự nết na, chung thủy...
Kết luận
Công, Dung, Ngôn, Hạnh vẫn mãi hòa quyện, kết hợp với nhau và trở thành chuẩn mực nhân cách của người phụ nữ Việt Nam. Công, Dung, Ngôn, Hạnh không chỉ là nền tảng giá trị của người phụ nữ mà còn giúp cho phụ nữ sống tự tin vào chính mình. Để phấn đấu rèn luyện có được nhân cách ấy, xã hội cần phải tạo môi trường lành mạnh, bản thân người phụ nữ cũng phải có nghị lực, cố gắng tự hoàn thiện bản thân mình. Đồng thời mọi người không chỉ giúp đỡ mà còn tạo mọi điều kiện nâng đỡ để chị em phát huy thế mạnh của mình. Hơn nữa, xã hội và các tổ chức nên cung cấp kiến thức, những thông tin về gia đình, về nghệ thuật giao tiếp, về lối ứng xử để người phụ nữ biết sống thích hợp, sống có ích trong thời đại hôm nay.
Tu sĩ Lôrensô Vũ Văn Trình MF
Trong ứng xử hằng ngày của chúng ta, đôi khi chúng ta lại im lặng. Sự im lặng thường có hai mặt, tích cực và tiêu cực.
Mặt tích cực của sự im lặng thể hiện rõ nét trong văn hóa giao tiếp. Trong một cuộc nói chuyện có nhiều người tham gia, họ ở nhiều độ tuổi, trình độ học vấn, xuất thân từ gia cảnh khác nhau. Là một trong những người ấy thì ta nên biết im lặng để lắng nghe và phát biểu đúng lúc. Chính sự lắng nghe tốt sẽ thể hiện sự quan tâm của ta tới mọi người. Điều này mới nghe có vẻ đơn giản. Đặc biệt phải biết im lặng khi người đối thoại trực tiếp với ta tỏ vẻ muốn… tranh cãi!
Im lặng theo hướng tích cực có nhiều cái lợi. Nhưng muốn giữ được sự im lặng trong những trường hợp như thế phải có bí quyết, đó là cả một nghệ thuật mà ta sẽ phải trau dồi rất nhiều để làm chủ nó: Tâm phải tĩnh, không hiếu thắng, không hiếu danh. Sự im lặng có ý nghĩa nhân văn vì không nên tranh cãi vô ích, những chuyện không đáng.
Mặt tiêu cực của sự im lặng là gì? Im lặng thể hiện sự bàng quan, ai làm gì kệ họ không liên quan gì đến ta. Đó là sự im lặng theo hướng ích kỷ, cá nhân chủ nghĩa. Lại có sự im lặng theo hướng “chống đối ngầm”. Thấy người khác hơn mình. Im lặng. Im lặng để ngấm ngầm làm những chuyện hại người. Sự im lặng khó đoán, thâm độc, sự im lặng đáng sợ.
Và một sự im lặng khác cũng tai hại không kém. Sự im lặng vô cảm. Khi tham gia giao thông trên đường, thấy một tai nạn giao thông. Người bị tai nạn nằm đấy, không ai giúp đỡ người bị nạn, họ im lặng vô cảm và lặng lẽ lấy điện thoại di động ra quay lại cảnh ấy. Thấy cảnh đánh nhau, họ im lặng nhếch môi cười bỏ đi. Tới chốt đèn giao thông, họ thấy người ta vượt đèn đỏ, họ im lặng nhìn trước nhìn sau và tham gia vượt… theo!. Martin Lutherking – nhà hoạt động nhân quyền Mỹ gốc Phi, từng đoạt giải Nobel Hòa Bình năm 1964, cho rằng: “Trong thế giới này, chúng ta không chỉ xót xa trước lời nói và hành động của kẻ xấu mà còn cả vì sự im lặng đến đáng sợ của người tốt.”
Con người sinh ra và lớn lên, họ luôn đối diện với nhiều cung bậc cảm xúc, nhiều trạng thái khác nhau trong cuộc sống. Xót xa là một cảm giác đau đớn, nuối tiếc vô cùng sâu sắc. Còn im lặng tức là không có hành động hay phản ứng cụ thể trước những tình huống, sự việc đáng lẽ cần có thái độ, có phản ứng. Sự im lặng ấy trở nên đáng sợ khi nó là một biểu hiện bất thường trong cách ứng xử của con người có thể gây ra cảm giác bất an cho người khác. Thực tế, chúng ta sống trong một xã hội luôn tồn tại hai loại người: kẻ xấu là người kém đạo đức, đáng khinh ghét, có thể gây hại, mang lại những điều không hay. Lời nói và hành động của họ đều không phù hợp với các quy tắc chuẩn mực đạo đức, làm tổn thương người khác và có những tác động tiêu cực đến xã hội. Ngược lại, người tốt luôn có những biểu hiện đáng quý về tư cách đạo đức, về thái độ hành vi trong các mối quan hệ và được mọi người đánh giá cao. Như vậy, thông qua câu nói của mình, Martin Lutherking muốn gửi gắm tới người đọc một thông điệp sâu sắc: Nỗi đau đớn nuối tiếc do những lời nói và hành động của người xấu không xót xa bằng việc người tốt không có hành động thái độ hay bất kì phản ứng nào trước việc làm sai trái ấy. Xót xa trước hành động của người xấu là lẽ tất nhiên. Nhưng tại sao chúng ta lại xót xa hơn trước sự im lặng đến đáng sợ của người tốt? Trong suy nghĩ của mọi người, người tốt luôn có tư cách đạo đức, có khả năng và trách nhiệm trong việc thực hiện những hành vi đem lại lợi ích cho cộng đồng xã hội. Với phẩm chất vốn có ấy, họ không thể nào không có phản ứng trước cái xấu, cái tiêu cực, những điều “chướng tai gai mắt” trong xã hội. Vậy nên, thái độ im lặng của họ chính là một biểu hiện bất thường.
Sự im lặng ấy xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Họ im lặng bởi họ bất lực khi thấy phản ứng của mình không hề có hiệu quả. Họ im lặng khi cảm thấy cô độc, lạc lõng vì những việc tốt mình làm không nhận được sự ủng hộ của số đông. Chăm lo làm kinh tế khiến đời sống khá giả, nhưng mê mải quá nhiều lại đẩy người ta ra xa nhau hơn, lo cho lợi ích của mình hơn là lợi ích người khác. Có rất ít người sẽ la lên khi thấy một tên trộm đang trộm xe trên vỉa hè hay đứng ra bênh vực nạn nhân trong một vụ va chạm trên đường phố – nhất là kẻ gây sự lại là đám côn đồ, lưu manh. Người tốt im lặng khi họ mất niềm tin, khi họ thấy kết quả của những lời nói, hành động xuất phát từ lương tâm và trách nhiệm lại trở thành sự coi nhẹ, chế nhạo của người khác, thậm chí còn gây ra những tổn thương không đáng có cho chính họ.
Trong cuộc sống thường nhật, ta có nên im lặng? Nên và không nên! Tuổi trẻ ngày nay rất sáng tạo, năng động. Với họ, im lặng đôi khi lại khó. Dù khó nhưng phải rèn cho mình biết im lặng. Im lặng khi cần thiết cho mình, cho người và đừng nên im lặng khi người khác cần mình giúp đỡ.
Bác sĩ Lê Trung Ngân
.jpg)
